AI trả lời chung chung phải làm sao: năm sự cố hay gặp, và cách sửa từng cái

viết cho người vừa nhận một câu trả lời AI chung chung

AI trả lời chung chung phải làm sao? Đây là một trong năm kiểu AI hay trả lời hỏng nhất, mỗi kiểu kèm cách sửa riêng, và lúc nào nên bắt đầu lại từ đầu thay vì sửa tiếp.

Tình huống dưới đây là giả định. Bốn giờ chiều thứ Năm, quản lý nhắn bạn viết giúp một đoạn giới thiệu ngắn cho khoá đào tạo kỹ năng thuyết trình nội bộ, để đăng lên nhóm chat công ty trước năm giờ. Bạn mở AI, gõ đúng một câu: "Viết giới thiệu khoá đào tạo kỹ năng thuyết trình cho nhân viên."

Nó trả lời rất nhanh: một đoạn nói khoá học "giúp nâng cao kỹ năng, mang lại giá trị thiết thực cho công việc". Đọc xong, bạn vẫn không biết khoá học diễn ra ngày nào, ai dạy, muốn đăng ký thì làm sao.

Ví dụ trên là giả định, nhưng điều này thì thật: đây là sự cố tôi gặp nhiều nhất khi giao việc cho AI.

Cách chia năm kiểu hỏng dưới đây tôi lấy khung từ bài "Getting better results", khoá Claude 101 của Anthropic. Ebook "Hướng dẫn Claude AI từ con số 0" của Nhất Nghệ đã viết lại thành bảng cho nghề xây dựng; tôi viết lại một lần nữa cho việc văn phòng nói chung, đổi thứ tự và đổi cả ví dụ.

01 Năm sự cố, năm cách sửa

Từng cái, tôi kể theo thứ tự dễ sửa nhất trước, khó sửa nhất để cuối:

1. Chung chung. Nó chỉ đoán được từ đúng một câu ngắn, không biết ai đọc, đăng ở đâu, bắt buộc phải có gì. Thêm chi tiết: người đọc là ai, đăng ở đâu, phải có mặt những gì. Câu giới thiệu khoá thuyết trình lúc nãy, thêm ngày giờ, tên người dạy và cách đăng ký vào là đủ khác hẳn.
2. Sai định dạng. Nó viết đúng ý nhưng ra dạng bạn không cần: một đoạn văn dài trong khi chỗ đăng chỉ nhận vài dòng gạch đầu dòng. Cho nó xem một bài đăng cũ đúng khuôn, hoặc nói thẳng cấu trúc: mấy dòng, có gạch đầu dòng hay không.
3. Dài quá, hoặc ngắn quá. Nó tự đoán độ dài phù hợp, và đoán sai khá thường xuyên. Nói thẳng con số: dưới năm dòng, hoặc đúng một đoạn hai câu. Với đoạn giới thiệu khoá học lúc nãy, bạn chỉ cần bốn dòng để dán thẳng lên nhóm chat, không phải một bài dài.
4. Giọng không đúng. Mặc định nó viết giọng sẵn lòng giúp, lịch sự, hơi trang trọng, không hợp mọi chỗ đăng. Mô tả giọng bằng lời bình thường, kiểu "thân mật như nhắn trong nhóm chat công ty", hoặc gửi kèm một đoạn cũ đúng giọng bạn muốn.
5. Thông tin nghe chắc mà sai. Đây là kiểu hỏng đắt nhất trong năm kiểu, vì giọng viết ra vẫn tự tin y như những chỗ đúng, nên rất dễ tin nhầm. Một con số, một cái tên, một điều mà nó tự thêm vào nghe có vẻ đúng nhưng không đúng. Cách bắt kiểu này dài hơn một câu, nên tôi viết riêng ở bài chỗ AI hay bịa trong báo cáo.

Bốn kiểu đầu sửa được ngay trong khung chat đang có: bạn thêm ngày giờ, tên người dạy, đổi sang bốn dòng gạch đầu dòng, và nói rõ giọng thân mật. Bản thứ hai dán được.

Tư duy lặp: coi bản đầu là điểm khởi đầu

Sửa được ngay như vậy nhờ một lối nghĩ: bản trả lời đầu tiên không phải bài thi, chỉ là điểm bắt đầu. Anthropic viết đúng ý này, vẫn trong bài "Getting better results":

"…your first prompt rarely produces a perfect result—and that's okay."

Anthropic · bài "Getting better results" · academy.claude.com

Tôi tạm dịch: câu lệnh đầu tiên hiếm khi ra một kết quả hoàn hảo, và điều đó bình thường. Ba việc giữ cho vòng sửa không kéo dài vô ích:

Trước tiên, phản hồi cụ thể hơn "ngắn lại đi": nói rõ cắt phần nào, giữ phần nào. Sau đó, câu chuyện lệch xa quá ba lần sửa thì mở một khung chat mới còn nhanh hơn kéo nó quay về, dán lại đúng phần cần và gõ câu rõ hơn ngay từ đầu. Dấu hiệu dễ thấy nhất: bạn đã sửa cùng một chỗ ba lần mà nó vẫn quay lại kiểu cũ, hoặc đang hỏi sang việc khác hẳn mà nó vẫn mang nguyên giọng của việc trước. Cuối cùng, luôn coi bản đầu tiên là chỗ để xem AI hiểu tới đâu, chưa hiểu chỗ nào, rồi tinh chỉnh từ đó.

Chỗ dễ làm hỏng

Hai tình huống dưới đây là giả định.

Kiểu một: sửa xong không đọc lại từ đầu. Giả sử bạn sửa đúng dòng bị chê dài trong đoạn giới thiệu khoá thuyết trình, ba dòng còn lại thì không đọc lại. Đôi khi sửa một câu làm câu bên cạnh trật giọng hoặc trật ý, và bạn chỉ thấy khi đã đăng.

Kiểu hai: đổi cách bảo liên tục trong một khung chat đã lệch. Giả sử bạn đã sửa ba lần mà khung chat vẫn chưa đúng ý, và vẫn định gõ tiếp câu sửa thứ tư. Càng sửa trong một khung đã lệch, nó càng khó quay về đúng hướng ban đầu. Đây là lúc đáng mở một khung mới hơn là sửa tiếp.

Đoạn giới thiệu lên nhóm chat trước năm giờ, bốn dòng, có ngày giờ và tên người dạy. Năm sự cố này không thay được việc bạn đọc lại bản trả lời trước khi dùng. Chúng chỉ giúp bạn gọi đúng tên chỗ sai, để sửa một câu thay vì gõ lại từ đầu.

15 phút · 5 chặng · làm tay

Bắt đúng bệnh AI trả lời hỏng

Học sâu hơn trong 15 phút →

Anh em quan tâm đến AI ứng dụng vào quản lý xây dựng có thể tham khảo thêm bài viết, công cụ tại xaydung.ai — Công ty Cổ phần Đầu tư Nhất Nghệ.