Giao trọn một đầu việc, có mẫu bám và bước kiểm

viết cho người đã có vài mẫu dùng lại

Agent, trên trang này, là một con AI được giao đúng một đầu việc, có mẫu bám và có bước kiểm. Bài này kể nó bằng một đầu việc cụ thể: giao thế nào, kiểm ở đâu, bạn duyệt gì.

Tình huống dưới đây là giả định. Giả sử bạn là kỹ sư ở ban chỉ huy một công trình. Chiều nào cũng vậy, các tổ đội nhắn về số người đi làm, máy chạy, phần việc làm được trong ngày và chỗ đang vướng. Bạn gom hết, điền vào mẫu báo cáo ngày của công trình, soát với kế hoạch tuần, rồi gửi chỉ huy trưởng.

Ở bậc 4, bạn đã có mẫu cho việc này: mở mẫu, dán tin nhắn vào, đọc, sửa, dán tiếp đợt sau. Có mẫu thì đỡ nghĩ, nhưng bạn vẫn là người chạy từng bước.

Bậc 5 đổi đúng chỗ đó. Bạn giao cả đầu việc, nó chạy qua các bước theo mẫu, dừng ở chỗ bạn dặn dừng, rồi đưa bạn một bản nháp để đọc lại và duyệt.

Xuất xứVí dụ báo cáo ngày lấy từ công trường, nghề của tôi. Việc văn phòng nào gom tin từ nhiều người về một mẫu cố định, như báo cáo tuần của phòng hay bảng tổng hợp đơn hàng, cũng có dạng này.

Thứ người ta gọi là Agent

Giao cả đầu việc. Giữ lại cho mình bước kiểm và nút gửi.

Trong khung AI Fluency, Anthropic tả ba cách làm việc với AI. Cách thứ ba là để AI tự làm thay mình, còn phần của người là định hình nó biết gì, cư xử ra sao, thay vì chỉ từng thao tác. Bậc 5 trên thang của kênh ứng với cách thứ ba này.

Nghe thì như AI tự làm hết, nhưng bạn vẫn đặt mẫu, đặt bước kiểm, đọc lại và bấm gửi. Thứ bạn bớt được là phần chạy tay từng bước ở giữa.

Trước và sau trên cùng một đầu việc

01 Chọn đầu việc có đầu vào, đầu ra rõ

Đừng bắt đầu bằng việc khó nhất. Chọn việc có đủ bốn điều: đầu vào nằm ở một chỗ, đầu ra theo một mẫu cố định, bạn đã làm tay đủ nhiều để biết thế nào là đúng, và sai thì bạn bắt được trước khi tới tay người khác. Báo cáo ngày trong ví dụ hợp cả bốn.

Việc dính tiền, chữ ký hay quan hệ với khách thì khoan giao trọn. Khoá AI Fluency for Small Businesses của Anthropic nhắc: người vẫn là người quyết AI giải bài toán nào, và giữ lại việc cần phán đoán, quan hệ, trách nhiệm.

Khoá Introduction to Claude Cowork dặn thêm một thứ tự: làm đúng việc đó một lần, thấy ổn, rồi mới cho nó chạy lại theo lịch. Lúc đầu, bản chạy theo lịch chỉ nên ra bản nháp để bạn duyệt.

02 Đưa mẫu cho nó bám

Mẫu ở bậc 4 là cách bảo cho một lần viết. Mẫu cho cả đầu việc cần thêm hai thứ: các bước theo thứ tự, và luật nó phải giữ. Khoá AI Fluency của Anthropic tả việc này bằng ba mặt: ra cái gì, làm theo trình tự nào, cư xử ra sao. Nếu bạn đã có mẫu dùng lại từ bậc 4, đó là phần “ra cái gì”.

Hay bị quên đưa vào là những điều bạn biết mà chưa từng viết ra. Bài What a strong human-agent team looks like (khoá Building Effective Human Agent Teams, đăng trên academy.claude.com) viết: “For an agent, if it isn't written down and accessible, it doesn't exist.” Tôi tạm dịch: với Agent, thứ gì chưa được viết ra và để ở chỗ nó đọc được thì coi như không có.

Trong ví dụ báo cáo ngày, đó là những lời dặn kiểu: mục vướng phải ghi tên tổ đội; tổ đội báo “xong” mà chưa nghiệm thu thì vẫn ghi là đang làm. Bạn biết vì bạn đứng đó nghe chỉ huy trưởng dặn. Nó thì không biết, cho tới khi bạn viết vào mẫu.

Lần đầu dựng lời giao, hãy cho nó hỏi bạn trước, để nó lộ ra chỗ bạn quên dặn. Lời giao đầy đủ, có nút chép, nằm ở cuối bài.

03 Đặt bước kiểm ở cuối

Bài Some practical ways to get started trong cùng khoá dặn: “For every task you ask an agent to do, give it a rubric for what ‘passing’ looks like.” Tạm dịch: việc nào giao cho Agent cũng kèm một thang chấm cho biết thế nào là đạt.

Thang chấm không cần cầu kỳ. Với báo cáo ngày, nó có thể chỉ là ba dòng: mục nào trong mẫu cũng có dòng; số nào cũng chỉ ra được lấy từ tin nhắn nào; chỗ nào trống đã đánh dấu. Dán ba dòng đó vào cuối lời giao, bảo nó tự soát trước khi nộp.

Việc có nhiều bước nối nhau thì thêm một điểm dừng ở giữa. Khoá AI Capabilities and Limitations của Anthropic chỉ ra rằng lỗi nhỏ ở bước đầu sẽ dồn tới cuối. Trong lời giao ở cuối bài, điểm dừng là câu “gom xong thì dừng”: bạn xem nó đã gom đủ tin nhắn chưa, rồi mới cho đối chiếu.

Kiểm gì trong bản nháp thì bài về chỗ AI hay bịa trong báo cáo đã kể từng chỗ.

04 Bạn vẫn đọc lại và duyệt

Bài Hand Claude Cowork your first task (khoá Introduction to Claude Cowork) của Anthropic khuyên đọc sản phẩm cuối như đọc bản nháp của một đồng nghiệp bạn tin nhưng chưa biết rõ. Tự hỏi: nó có đúng mục đích không, số có lần về được tin nhắn gốc không. Sai vặt thì bảo nó sửa. Sai ở chỗ lớn thì thường do lời giao thiếu một thông tin lớn, và thông tin đó phải vào mẫu.

Chỗ không được bỏ là nút gửi. Khoá về Cowork của Anthropic dặn: thứ gì gửi ra ngoài thì để AI soạn sẵn, còn người bấm gửi. Cho nó làm trong một thư mục riêng, chạy thử trên bản sao, và ghi rõ trong lời giao là chỉ soạn nháp, không gửi cho ai.

Nới quyền thì nới từng nấc: nó làm đúng một loại việc nhiều lần liền thì mới bớt phần đọc lại cho loại việc đó, không nới sang việc khác.

Chỗ dễ làm hỏng

Hai kiểu hỏng dưới đây là tình huống giả định, cùng ví dụ báo cáo ngày.

Kiểu một: giao trọn khi chưa có mẫu. Giả sử bạn giao ngay cả đầu việc khi chưa từng làm đúng một lần với AI. Nó tự dựng một mẫu trông rất gọn, nhưng khác mẫu công trình đang dùng, và bạn mất cả buổi chuyển lại.

Kiểu hai: nới quyền quá sớm. Giả sử sau một tuần chạy ổn, bạn thôi đọc bản nháp và để nó gửi thẳng. Hôm một tổ đội báo sai đơn vị, thang chấm không có dòng nào về đơn vị, nên số sai đi thẳng tới chỉ huy trưởng. Người chịu là bạn. Gặp lỗi kiểu này thì thêm một dòng vào thang chấm, và quay lại đọc từng bản thêm một thời gian.