Bỏ qua, vào thẳng nội dung
Blog/04 Viết lại cách làm
Bậc 4đọc 8 phút · cập nhật

Lưu tài liệu cho AI dùng lại, khỏi kể lại bối cảnh mỗi lần

Một chỗ riêng giữ tài liệu nền và chỉ dẫn hành xử cho một mạch việc kéo dài. Bốn phần của một chỉ dẫn tốt, và khung để chép ngay.

Phát · Người dùng, mê công nghệ, thích chia sẻ
Một hộp gỗ nhỏ đang mở nắp, đặt riêng trên kệ, tách hẳn khỏi dãy hộp đóng kín xếp cạnh nhau; ánh đèn cam hắt ra từ bên trong hộp đang mở

viết cho người cứ phải kể lại bối cảnh mỗi lần mở chat mới

Một chỗ riêng lưu tài liệu cho AI dùng lại, và cách bạn muốn nó hành xử, để khỏi phải kể lại bối cảnh mỗi lần mở cuộc trò chuyện mới.

Tình huống dưới đây là giả định. Bạn phụ trách nội dung mạng xã hội cho một khách hàng, việc này đã kéo dài bốn tháng. Mỗi lần mở cuộc trò chuyện mới để viết một bài đăng, bạn lại dán đúng ba đoạn: khách hàng là ai, giọng thương hiệu thế nào, và ba từ cấm không được dùng.

Tháng nào cũng dán lại gần như y hệt, chỉ đổi ngày ở đầu. AI không nhớ gì từ cuộc trò chuyện tuần trước, mỗi lần mở mới là bắt đầu lại từ số không.

Khác với việc lưu một câu lệnh hay dùng lại, thứ đó là một quy trình, một câu ra lệnh cho một việc lặp. Thứ bạn đang thiếu ở đây là một chỗ giữ kiến thức nền cho cả một mạch việc kéo dài. Quy trình thì một câu là đủ; kiến thức nền thì cần hẳn một chỗ để chứa.

Bốn phần của một chỉ dẫn tốt và năm thói quen giữ project luôn hữu dụng, tôi viết lại từ bài "Introduction to projects", khoá Claude 101 của Anthropic. Ebook "Hướng dẫn Claude AI từ con số 0" của Nhất Nghệ đã viết lại thành hướng dẫn cho nghề xây dựng; tôi viết lại một lần nữa cho việc văn phòng nói chung.

Đổi đúng một chỗ

Đừng dán lại bối cảnh mỗi lần. Cho nó một chỗ giữ sẵn.

Một "project" chính là chỗ đó: một khu vực riêng giữ tài liệu nền, chỉ dẫn cách hành xử, và lịch sử trò chuyện của một mạch việc, tách biệt khỏi mọi cuộc trò chuyện khác. Anthropic viết trong bài "Introduction to projects":

"These will apply to every chat in this project…"

Anthropic · bài "Introduction to projects" · academy.claude.com

Tôi tạm dịch: điều đó áp dụng cho mọi cuộc trò chuyện mở trong project này. Không phải kể lại bối cảnh từ đầu mỗi lần mở chat mới — đặt đúng một lần, cuộc trò chuyện nào mở trong project đó cũng mang sẵn đúng bối cảnh.

01 Bốn phần của một chỉ dẫn tốt

Chỉ dẫn là thứ áp dụng cho mọi cuộc trò chuyện mở trong project đó, viết một lần, dùng mãi. Bốn phần sau trả lời bốn câu khác nhau:

  • Bối cảnh về việc đang làm. Việc này phục vụ ai, đang ở giai đoạn nào — biết trước thì AI mới trả lời đúng chỗ cần, không phải đoán mò.
  • Yêu cầu bắt buộc. Điều phải luôn có mặt trong mọi câu trả lời. Với khách hàng bạn đang phụ trách: mỗi bài đăng phải kết bằng một câu mời bình luận.
  • Chỉ dẫn về quy trình. Thứ tự nên cân nhắc trước khi trả lời. Ví dụ: đề xuất ba hướng mở bài trước, chờ bạn chọn rồi mới viết trọn bài.
  • Giọng và phong cách mong muốn. Trang trọng hay thân mật, ngắn gọn hay chi tiết, có mở đầu bằng lời khen hay vào thẳng việc.

Với khách hàng bạn đang phụ trách, bốn phần đó chính là: khách hàng là ai, chiến dịch đang ở giai đoạn nào (bối cảnh); ba từ cấm không được dùng (yêu cầu bắt buộc); thứ tự duyệt bài trước khi đăng (quy trình); và giọng thương hiệu của khách hàng (giọng và phong cách).

Tranh nét: "Bạn" đặt hộp gỗ nhỏ mặt cam xuống sàn cạnh robot kỹ sư, tay kia cầm tờ giấy ghi bốn dòng gạch đầu dòng; "Tôi" đứng cạnh, chỉ tay vào hộp, nói "Hộp riêng thì nó nhớ."
Chỉ dẫn viết một lần, áp dụng cho mọi lần sau.

Chưa có ngăn riêng, so với đã có

Mở cuộc trò chuyện mới, kể lại từ đầu

Mỗi lần dùng
Dán lại ba đoạn bối cảnh
Khi bạn quên dán
AI trả lời chung chung, không đúng khách hàng
Có tài liệu mới
Phải tự nhớ để kể lại đúng lúc
Việc sửa lời dặn
Lặp lại y hệt vào tháng sau

Mở đúng project, việc đã có sẵn

Mỗi lần dùng
Mở cuộc trò chuyện, gọi tên tài liệu cần
Khi bạn quên dán
Không cần dán, project đã giữ sẵn
Có tài liệu mới
Tải file mới lên kho tri thức là xong
Việc sửa lời dặn
Một lần trong chỉ dẫn, áp dụng cho mọi lần sau

02 Kho tri thức: nạp một lần, dùng lại mãi

Chỉ dẫn lo phần cách làm. Còn ba đoạn bối cảnh bạn vẫn dán lại mỗi lần mở chat mới thì cần một chỗ khác để nằm sẵn: kho tri thức. Đây là nơi chứa những tài liệu bạn còn quay lại dùng nhiều lần: bộ nhận diện thương hiệu, các bài đăng cũ đã duyệt, ghi chú họp với khách hàng. Không phải file nào cũng cần góp mặt ở đây — chỉ thứ bạn còn lục lại nhiều lần mới đáng giữ một chỗ cố định.

Đặt tên rõ ràng ngay lúc tải file lên — cái tên là thứ AI dựa vào để biết tài liệu nào nói về chuyện gì. Một file tên "khach-hang-A-bo-nhan-dien-2026.pdf" giúp AI lần đúng chỗ nhanh gọn hơn hẳn một file chỉ vỏn vẹn ghi "moi.pdf".

03 Năm thói quen giữ project luôn hữu dụng

Project đã dựng xong, chỉ dẫn đã viết, kho tri thức đã có tài liệu — nhưng giữ được lâu dài lại là chuyện khác, cần vài thói quen đều tay.

  1. Đặt tên tài liệu có mô tả. Tên file nói rõ nội dung, để các tài liệu liên quan nằm gần nhau khi liệt kê.
  2. Gọi tên tài liệu khi hỏi. Nhắc đúng tên file cần dùng trong câu hỏi, thay vì hỏi chung chung rồi để AI tự đoán nên tra tài liệu nào.
  3. Nói rõ thứ bạn muốn, đừng để AI đoán. Chỉ dẫn mập mờ thì ra kết quả mập mờ, lần nào cũng một kiểu khác, không đoán trước được.
  4. Đừng để kho tri thức đứng yên. Brand đổi giọng, có bài mới được duyệt xong — tài liệu cũ trong kho cũng cần cập nhật theo, không thì câu trả lời cứ bám mãi vào bản đã lỗi thời. Rà lại đều đặn, nhất là mỗi lần khách đổi giọng thương hiệu hay đổi người phụ trách.
  5. Mở hẹp trước, nới rộng sau. Dựng project riêng cho một khách hàng, đúng một mạch việc đang chạy — đừng gom sẵn mọi khách hàng, mọi việc vào chung một project ngay từ đầu. Tài liệu mới, phạm vi rộng hơn, cứ để dành nạp thêm dần dần.

Với khách hàng bạn đang phụ trách, năm thói quen đó gói gọn thành: chỉ một project riêng cho khách hàng này, tài liệu thương hiệu đặt tên rõ ràng, và mỗi lần đổi giọng thương hiệu thì mở project ra cập nhật ngay.

Tranh nét: "Bạn" mở nắp đúng hộp riêng đó lần thứ hai, đặt cạnh robot kỹ sư, tài liệu bên trong vẫn y nguyên vị trí như lần trước; "Tôi" đứng từ xa, gật đầu, nói "Vẫn y như lần trước."
Tài liệu vẫn nguyên vị trí, không phải dán lại.

Chỗ dễ làm hỏng

Hai tình huống dưới đây là giả định.

Kiểu một: dựng một project cho tất cả khách hàng. Giả sử bạn gộp chung năm khách hàng vào một project cho gọn. Chỉ dẫn giọng của khách hàng A lại áp nhầm vào bài viết cho khách hàng B, vì AI không biết tách phần chỉ dẫn nào dành cho ai. Mỗi mạch việc một project riêng, gộp chung là mất đúng cái project sinh ra để làm.

Kiểu hai: tải tài liệu lên rồi quên không cập nhật. Giả sử khách hàng đổi giọng thương hiệu từ tháng trước, nhưng tài liệu trong kho tri thức vẫn là bản cũ. Bài viết ra vẫn đúng giọng cũ, và không có dấu hiệu nào báo cho bạn biết tài liệu đã lỗi thời.

Lần tới mở cuộc trò chuyện mới cho khách hàng này, bạn không còn phải dán lại ba đoạn bối cảnh nữa, chỉ cần mở đúng project và bắt tay vào việc. Dựng project xong không có nghĩa là xong việc: tài liệu vẫn cần người mở ra rà lại, và chỉ dẫn vẫn cần người đọc lại xem còn đúng không.

15 phút · 5 chặng · làm tay

Viết đúng khung chỉ dẫn cho project

Học sâu hơn trong 15 phút →

Khung chỉ dẫn để chép

Chép khung này vào ô chỉ dẫn của project, rồi điền cho đúng việc của bạn:

Khung chỉ dẫn

Đây là project cho [tên việc/khách hàng]. Bối cảnh: [việc này phục vụ gì, cho ai, đang ở giai đoạn nào]. Yêu cầu bắt buộc: [điều phải luôn có mặt trong câu trả lời]. Quy trình: [thứ tự nên cân nhắc trước khi trả lời]. Giọng: [trang trọng hay thân mật, ngắn hay dài]. Tài liệu tham chiếu nằm trong kho tri thức của project này, tra ở đó trước khi trả lời, và nói rõ bạn lấy từ tài liệu nào.

Mạch việc chưa kéo dài quá vài lần thì chưa cần một project riêng.

Áp vào việc của bạn

Giờ làm gì tiếp

Muốn AI làm ra hẳn một trang, một bảng thay vì trả lời bằng chữ, tôi viết riêng ở bài đó. Giao trọn cả một đầu việc, có mẫu bám và bước kiểm ở cuối, đọc thêm ở bài giao trọn một đầu việc.

Làm bài tự chấm Miễn phí. Không có khoá học nào phía sau nút này.

— Phát

Anh em quan tâm đến AI ứng dụng vào quản lý xây dựng có thể tham khảo thêm bài viết, công cụ tại xaydung.ai — Công ty Cổ phần Đầu tư Nhất Nghệ.

Một câu nhắn cho tôi

Nhắn cho tôi một câu: "Việc tôi muốn bớt là ___". Tôi đọc hết, và bài sau thường sinh ra từ mấy câu đó.

Kênh nhắn: info.phatai@gmail.com

Bài này làm thế nào.

Tôi giao cho một trợ lý AI soạn bản nháp và rà lại, rồi tôi biên tập. Các ví dụ trong bài là tình huống giả định, ghi rõ ngay ở đầu mỗi ví dụ để bạn không đọc nhầm thành chuyện của tôi. Chỗ nào dựa vào tài liệu của người khác, như các khoá học của Anthropic, bài ghi nguồn ngay tại chỗ đó. Bài đứng tên tôi, và sai thì tôi chịu.

Bàn làm việc buổi tối: khay giấy tờ rời bên trái, giữa là tập hồ sơ đã xếp gọn với danh sách kiểm đánh dấu gần hết, một bàn tay cầm bút dừng trên ô cuối còn trống

Bậc tiếp theo

Làm được việc trên là bạn đã bước sang bậc 5.

Bậc 5đọc 6 phút

Giao trọn một đầu việc, có mẫu bám và bước kiểm